Ayvalık yalnızca denizi ve sahilleriyle değil, çok katmanlı endüstriyel ve kültürel mirasıyla da Ege’nin önemli merkezlerinden biri. Rahmi M. Koç Müzeleri’nin Ayvalık ve Cunda’daki yapıları ise bu geçmişi birbirine yakın birkaç durakta keşfetme olanağı sunuyor.
Rotanın merkezinde Ayvalık Rahmi M. Koç Müzesi, Cunda Taksiyarhis Rahmi M. Koç Müzesi ve Sevim ve Necdet Kent Kitaplığı bulunuyor. Müze bünyesindeki Locanda ise kültür rotasına gastronomiyi ekliyor.
200 yıllık fabrika bugün müze
Ayvalık Rahmi M. Koç Müzesi’nin bulunduğu yapı, kentin yaklaşık iki asırlık endüstriyel geçmişinin izlerini taşıyor. 19. yüzyılda inşa edilen fabrika, yağhane ve sabunhane olmak üzere iki bölümden oluşuyor.
1950’li yıllarda en yoğun dönemlerinden birini yaşayan yapı, 2000’li yılların başında kullanım dışı kaldı. 2021’de RMK Kültür Faaliyetleri A.Ş. tarafından satın alınmasının ardından özgün malzemeleri ve yapım teknikleri korunarak restore edildi ve müzeye dönüştürüldü.
Bugün müzede klasik otomobiller ve motosikletlerden denizcilik objelerine, lokomotif modellerinden oyuncaklara ve arkeolojik eserlere uzanan farklı koleksiyonlar görülebiliyor.
Cunda’da tarihi kiliseden müzeye
Rotanın Cunda ayağında ise Taksiyarhis Rahmi M. Koç Müzesi yer alıyor. Tarihi Taksiyarhis Kilisesi’nde faaliyet gösteren müze, yapının mimari geçmişi ile endüstri ve ulaşım tarihinden objeleri aynı mekânda buluşturuyor.
Aynı zamanda Cunda’nın Rum kültürel mirasının önemli yapılarından biri olan Taksiyarhis, adanın geçmişini izlemek isteyenler için rotanın dikkat çeken duraklarından.
Ayvalık Rahmi M. Koç Müzesi ile Cunda Taksiyarhis Rahmi M. Koç Müzesi kombine bilet uygulamasıyla tek bilet üzerinden de ziyaret edilebiliyor.
Cunda’nın kitaplarla çevrili tepesi
Cunda’daki bir diğer durak Sevim ve Necdet Kent Kitaplığı. Bölgenin kültürel belleğini kitaplarla buluşturan yapı, müze ziyaretinin ardından Cunda’nın tarih ve edebiyatla ilişkisini farklı bir açıdan keşfetme olanağı sağlıyor.
Kitaplık ile Taksiyarhis Rahmi M. Koç Müzesi arasında yayınlar, etkinlikler ve kültürel çalışmalar üzerinden kurulan bağ da rotayı yalnızca müze koleksiyonlarıyla sınırlı olmaktan çıkarıyor.
Kültür rotasının son durağı Ege mutfağı
Ayvalık Rahmi M. Koç Müzesi bünyesindeki Locanda ise eski sabunhanenin atmosferini Ege mutfağıyla bir araya getiriyor. Zeytinyağı, Ege otları, deniz ürünleri ve yöresel malzemelerin öne çıktığı menüde bölgenin gastronomi mirası çağdaş yorumlarla ele alınıyor.
Böylece Ayvalık ve Cunda’daki rota, yaklaşık iki asırlık endüstriyel mirastan tarihi bir kiliseye, kitaplıktan Ege mutfağına uzanan farklı deneyimleri aynı güzergâhta buluşturuyor.
