9. Uluslararası Özkan Mert Onur Ödülleri, 24 Ekim’de İstanbul Yüksek Ticaretliler Marmara Lokali’nde düzenlenen törenle sahiplerini buldu. Farklı disiplinlerde verilen ödüller arasında Çeviri Ödülü, Japon edebiyatının en önemli klasiklerinden “Genji’nin Hikayesi”ni Türkçeye çeviren Oğuz Baykara’ya verildi.
VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY) tarafından yayımlanan “Genji’nin Hikayesi”, Japon edebiyatının olduğu kadar dünya edebiyat tarihinin de temel metinlerinden biri kabul ediliyor. Üç kuşağa yayılan anlatısı, 54 bölümü ve yaklaşık 450 karakteriyle dikkat çeken eser, sıklıkla “dünyanın ilk romanı” olarak nitelendiriliyor.
2015 yılından bu yana düzenlenen Uluslararası Özkan Mert Onur Ödülleri’nde bu yıl şiir, edebiyat, bilim, Anadolu tarım mirası, kadın liderlik ve ilham, görsel sanatlar, gastronomi tarihi ve çeviri gibi farklı alanlarda ödüller verildi.
Dünya edebiyatının bin yıllık klasiği
11. yüzyılın başlarında Japon sarayında yaşayan soylu kadın Murasaki Shikibu tarafından kaleme alınan “Genji’nin Hikayesi”, dünyanın ilk romanı olarak kabul edilen eserler arasında yer alıyor. Üç kuşağa yayılan ve yaklaşık 450 karakterin yer aldığı yapıt, toplam 54 bölümden oluşuyor.
Romanın merkezinde olağanüstü yakışıklılığı ve yetenekleri nedeniyle “Işık Saçan Prens” olarak anılan aristokrat Hikaru Genji bulunuyor. Eser, Genji’nin aşklarını, siyasi mücadelelerini ve kişisel dünyasını izlerken aynı zamanda Heian dönemi Japonya’sının imparatorluk sarayındaki yaşamına ilişkin ayrıntılı bir panorama sunuyor. Romanın 41. bölümünden itibaren ise anlatı Genji’nin soyundan gelen karakterlerle devam ediyor.
“Genji’nin Hikayesi”ni dünya edebiyatında ayrıcalıklı kılan özelliklerden biri de düzyazıyla şiiri iç içe geçiren yapısı. Eserde karakterler arasındaki duyguları ve iletişimi taşıyan 800’den fazla geleneksel waka şiiri bulunuyor.
Oğuz Baykara, yaklaşık 15 yıl süren Türkçe çeviri çalışmasında bu şiirsel yapıyı da korumaya çalıştı. Baykara, Murasaki Shikibu’nun yaklaşık bin yıl önce kurduğu düzyazı ve şiir birlikteliğini, ölçü ve uyağı gözeten şiir çevirileriyle Türkçeye aktardı.
Oğuz Baykara kimdir?
İstanbul doğumlu Oğuz Baykara, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nden mezun oldu. Boğaziçi Üniversitesi Dilbilim Bölümü’nde “Japonca ve Türkçenin Karşılaştırmalı Ses Yapısı” başlıklı yüksek lisans tezini hazırladı. Japon dili ve edebiyatı alanında uzmanlaşmak üzere 1992’de Japonya’ya gitti.
Keio Üniversitesi’ndeki eğitiminin ardından Kyorin Üniversitesi’nde Japonca dil öğretimi üzerine çalıştı. Aynı üniversitede çeviri ve sözlükbilim alanındaki ikinci yüksek lisansını tamamlayan Baykara, Tanizaki Jun’ichirō ve Akutagawa Ryūnosuke üzerine yoğunlaştığı doktora çalışmasını 2004 yılında bitirdi.
Türkiye’ye döndükten sonra 16 yıl Boğaziçi Üniversitesi Çeviribilim Bölümü’nde öğretim üyeliği yaptı. 2019’da Yeditepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Çeviribilim Bölümü’nde göreve başladı. Boğaziçi Üniversitesi Asya Çalışmaları Yüksek Lisans Programı’nda Japon edebiyatı ve Japon kültürü dersleri de veren Baykara, Japonya Araştırmaları Derneği’nde (JAD) başkan yardımcılığı görevini üstlendi.
2014’te doçent, 2023’te profesör olan Oğuz Baykara, 2020 yılında Japonya İstanbul Başkonsolosluğu tarafından Diplomatik Misyon Ödülü’ne layık görüldü. İngilizce ve Japoncadan çok sayıda çevirisinin yanı sıra üç telif eseri bulunan Baykara, Murasaki Shikibu’nun 11. yüzyılda kaleme aldığı “Genji’nin Hikayesi”ni yaklaşık 15 yıllık bir çalışmayla Türkçeye kazandırdı.
