Georgi Gospodinov, son romanı Bahçıvan ve Ölüm ile uluslararası ödüllerine bir yenisini ekledi. Romanın Fransızca çevirisi, 2026 Jean Monnet Avrupa Edebiyat Ödülü’ne değer görüldü.
Ödül töreninin 21 Kasım’da Fransa’nın Cognac kentinde, Avrupa Edebiyatları Festivali kapsamında gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Gospodinov’un yeni kitabı, yazarın 2023’te Uluslararası Booker Ödülü’nü kazanan Zaman Sığınağından sonraki romanı.
Bu kez merkezde babasının ölümü var
Bahçıvan ve Ölüm, hasta babasının başucunda bulunan bir oğlun, babasının yaşamının son dönemine ve birlikte geçirdikleri zamana dönmesi üzerinden ilerliyor.
Bellek ve geçmiş Gospodinov’un önceki yapıtlarında olduğu gibi yine anlatının merkezinde. Ancak bu kez bunlara baba-oğul ilişkisi, hastalık, yas ve kayıp eşlik ediyor.
Romanın önemli imgelerinden biri ise babanın bahçesi. Bahçe, anlatıda hem yaşamın devamlılığı hem de kaybın ardından geride kalanlarla kurulan ilişkinin mekânı haline geliyor.
Kitap Türkiye’de 2025 yılında Metis Yayınları tarafından yayımlandı. 208 sayfalık romanın Türkçe çevirisi Hasine Şen Karadeniz’e ait.
Georgi Gospodinov kimdir?
1968’de Bulgaristan’ın Yambol kentinde doğan Georgi Gospodinov; roman, şiir, öykü, deneme, oyun ve senaryo alanlarında eserler veren çağdaş Bulgar edebiyatının uluslararası alanda en tanınmış yazarlarından biri.
Eserleri 25’ten fazla dile çevrilen Gospodinov, özellikle bellek, geçmiş, nostalji, zaman ve bireysel hikâyelerle Avrupa’nın yakın tarihi arasındaki ilişkiyi ele alan yapıtlarıyla tanınıyor.
İlk romanı Doğal Roman 1999’da Bulgaristan’da yayımlandı ve zamanla 20’den fazla dile çevrildi. Hüznün Fiziği ise yazarın uluslararası tanınırlığını daha da artırdı.
Gospodinov edebiyat dışında sinemaya da uzanan çalışmalara imza attı. Öyküsünden uyarlanan Blind Vaysha adlı kısa animasyon 2017’de Oscar’a aday gösterildi.
Zaman Sığınağı ile Booker tarihine geçti
Gospodinov’un uluslararası ölçekte en büyük çıkışı Zaman Sığınağı ile geldi.
Angela Rodel tarafından İngilizceye çevrilen roman, 2023 International Booker Prize’ı kazandı. Böylece Zaman Sığınağı, ödülü kazanan Bulgarca yazılmış ilk roman oldu.
Roman, geçmişin farklı dönemlerini ayrıntılarıyla yeniden kuran bir “geçmiş kliniği” fikrinden hareket ediyor. Başlangıçta Alzheimer hastalarının belleklerine yardımcı olmak amacıyla tasarlanan bu dünya, giderek geçmişe sığınmak isteyen sağlıklı insanları ve ardından bütün toplumları içine çekiyor.
Türkçede altı kitabı var
Gospodinov’un eserleri uzun süredir Türkçede de yayımlanıyor. Metis Yayınları kataloğunda yazarın şu kitapları bulunuyor:
Hüznün Fiziği – 2017
Doğal Roman – 2018
Zaman Sığınağı – 2022
Yokluğun Haritaları – 2025
Bahçıvan ve Ölüm – 2025
Ve Her Şey Aya Büründü – 2026
