Romanları ve felsefe çalışmalarıyla 20. yüzyıl edebiyatının önemli isimlerinden biri haline gelen Iris Murdoch’un yaratıcı dünyasına yeni bir pencere açıldı.
Murdoch’un Oxford’daki eski evi 30 Charlbury Road’da yapılan incelemeler sırasında, çatı katında onlarca yıldır erişilmediği düşünülen gizli bir oda bulundu. Odaya açılan kapının büyük bir kitaplığın arkasında kaldığı belirtiliyor.
Iris Murdoch Research Centre Direktörü Dr. Miles Leeson tarafından bulunan koleksiyonda 80’den fazla resim ve çizim yer alıyor.
Murdoch’un tek bilinen otoportresi
Keşfin en dikkat çekici parçalarından biri Murdoch’un bugüne kadar bilinen tek otoportresi.
7 Ocak 1941 tarihli eser, Murdoch’u 21 yaşındayken kendi gözünden gösteriyor.
Koleksiyonda ayrıca sürrealist manzaralar, suluboyalar, kadın nü çizimleri, Murdoch’un anne ve babasını betimleyen çalışmalar ile iki eskiz defterine dağılmış 50’den fazla çizim bulunuyor.
Eserlerin önemli bölümü 1939-1941 yılları arasında, Murdoch’un Oxford’da öğrenci olduğu ve İkinci Dünya Savaşı’nın başladığı dönemde üretildi.
Edebiyatından önce resim vardı
Keşif, Murdoch hakkındaki yerleşik bilgiler açısından da önem taşıyor. Yeni koleksiyon bulunana kadar yazarın yaşamı boyunca yaptığı yalnızca birkaç resim biliniyordu.
Oysa ortaya çıkan çalışmalar, resmin Murdoch’un gençlik yıllarındaki yaratıcı hayatında düşünüldüğünden çok daha önemli bir yere sahip olduğunu gösteriyor.
University of Chichester da yeni eserlerin Murdoch’un sanat, felsefe ve edebiyat arasındaki ilişkisini anlamak açısından yeni bir kaynak oluşturduğuna dikkat çekiyor.
Murdoch’un romanlarında ressamların ve sanat eserlerinin sık sık karşımıza çıkması da yeni keşfi daha ilginç hale getiriyor.
Savaş yıllarının izleri resimlerde
1939-1941 dönemine tarihlenen sürrealist çalışmalarda dönemin siyasi atmosferinin izleri de görülüyor.
Araştırmacılar bazı resimlerde Salvador Dalí ve Pablo Picasso etkisine dikkat çekerken, savaşın başlangıcının yarattığı kaygı, yıkım ve toplumsal çözülme hissinin Murdoch’un görsel dünyasına yansıdığını değerlendiriyor.
Murdoch bu yıllarda yalnızca sanat ve edebiyatla ilgilenmiyordu. Oxford’daki öğrencilik döneminde siyasetin de içindeydi ve dönemin yoğun entelektüel atmosferinin parçasıydı.
25 eser ilk kez sergileniyor
Yeni bulunan eserlerden 25’i, University of Chichester Library’de açılan “Iris Murdoch Amongst the Artists” sergisinde ilk kez halka gösteriliyor.
14 Ağustos’ta açılan ve 10 Aralık 2026’ya kadar ücretsiz gezilebilecek sergide Murdoch’un eserlerinin yanı sıra onunla bağlantılı İngiliz sanatçıların çalışmaları, kişisel eşyaları ve yazışmaları da bulunuyor.
Sergi aynı zamanda Iris Murdoch Research Centre’ın kuruluşunun 10. yılına denk geliyor.
Murdoch’un gizli odasında bulunan koleksiyon, yalnızca unutulmuş onlarca sanat eserini gün ışığına çıkarmıyor. Romanları ve felsefesiyle tanınan bir yazarın, dünyayı sözcüklerden önce çizgiler ve renklerle de anlamaya çalıştığını gösteriyor.
Kaynak: University of Chichester / Iris Murdoch Research Centre; The Guardian
