Edebiyat dünyasının en çok merak edilen günlerinden biri yaklaşıyor. 2026 Nobel Edebiyat Ödülü’nün sahibi 8 Ekim Perşembe günü Türkiye saatiyle 14.00’te açıklanacak.
İsveç Akademisi’nin kararı beklenirken bahis piyasaları da hareketlendi. Ladbrokes’un son oranlarında Çinli avangart yazar Can Xue 10/1 ile listenin başında bulunuyor. Yıllardır Nobel söylentilerinin değişmeyen isimlerinden Japon yazar Haruki Murakami ise 14/1 ile onu izliyor.
Onların arkasında edebiyat dünyasının farklı coğrafya ve kuşaklarından güçlü isimler var.
Bahis piyasalarında öne çıkan isimler:
Can Xue — 10/1
Haruki Murakami — 14/1
Gerald Murnane — 16/1
Thomas Pynchon — 16/1
Cristina Rivera Garza — 16/1
Enrique Vila-Matas — 16/1
Mircea Cărtărescu — 16/1
Lyudmila Ulitskaya — 18/1
Margaret Atwood — 20/1
Michel Houellebecq — 20/1
Listenin ilk sırasında yer alan Can Xue, deneysel ve avangart anlatımıyla çağdaş Çin edebiyatının uluslararası alanda en çok konuşulan yazarlarından biri. Murakami ise uzun yıllardır hemen her Nobel döneminde favoriler arasında gösterilmesine rağmen bugüne kadar ödülü alamadı.
Avustralyalı Gerald Murnane, Amerikalı Thomas Pynchon, Meksikalı Cristina Rivera Garza ve Rumen Mircea Cărtărescu da bu yıl bahis listelerinin güçlü isimleri arasında.
Atwood, Rushdie, Carson: Nobel’i yıllardır bekleyenler
Nobel sezonunun değişmeyen isimleri de bu yıl yeniden gündemde. Margaret Atwood, 20/1 oranla bahis piyasalarında üst sıralarda yer alırken Salman Rushdie 25/1 ile takip edilen isimler arasında. Damızlık Kızın Öyküsü ve Kör Suikastçı gibi eserleriyle dünya edebiyatının en tanınmış yazarlarından Atwood ile Geceyarısı Çocukları ve Şeytan Ayetlerinin yazarı Rushdie, uzun yıllardır Nobel tahminlerinde adı geçen ancak ödülü henüz kazanmayan yazarlardan.
Kanadalı şair, denemeci ve klasikçi Anne Carson da Nobel beklentilerinin uzun süredir değişmeyen isimlerinden. Şiir, deneme, anlatı ve antik Yunan edebiyatını türler arasındaki sınırları kaldıran özgün bir yazıyla buluşturan Carson, Türkçede yayımlanan Kocanın Güzelliği ve Kırmızının Otobiyografisi gibi kitaplarıyla da tanınıyor. Nobel tahminlerinde adı yıllardır geçmesine rağmen Carson henüz ödüle ulaşmış değil.
Bunlar resmî adaylar değil
Nobel Edebiyat Ödülü’nü diğer büyük edebiyat ödüllerinden ayıran özelliklerden biri, kamuoyuna açıklanan bir uzun ya da kısa aday listesinin bulunmaması.
Adaylık bilgileri 50 yıl boyunca gizli tutuluyor. Dolayısıyla bahis şirketlerinin listeleri İsveç Akademisi’nin değerlendirmesini ya da gerçek aday listesini göstermiyor. Oranlar daha çok edebiyat çevrelerindeki beklentileri ve bahis piyasasındaki ilgiyi yansıtıyor.
Nobel’in geçmişi de favori gösterilen isimlerin her zaman kazanmadığını gösteren çok sayıda örnek barındırıyor.
125 yıllık edebiyat ödülü
Nobel Edebiyat Ödülü’nün temeli Alfred Nobel’in 1895 tarihli vasiyetine dayanıyor. İlk ödül 1901 yılında Fransız şair Sully Prudhomme’a verildi.
1901–2025 arasında Nobel Edebiyat Ödülü 118 kez verildi ve 122 yazar ödüle değer görüldü. Ödül yedi yıl verilmezken yalnızca dört kez iki yazar arasında paylaştırıldı.
Bugüne kadar Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazananların 18’i kadın. Ödülü alan ilk kadın yazar ise 1909’da İsveçli Selma Lagerlöf oldu.
Son yılların kazananları arasında 2022’de Annie Ernaux, 2023’te Jon Fosse, 2024’te Han Kang ve 2025’te Macar yazar László Krasznahorkai bulunuyor.
Şimdi gözler yeniden Stockholm’de. İsveç Akademisi’nin kapısı 8 Ekim’de açıldığında edebiyat dünyası, bahis listelerinin bu kez doğru ismi işaret edip etmediğini de öğrenecek.
Kaynak: Nobel Prize, Literary Hub, Ladbrokes
