Sıfır Atık Festivali kapsamında kurulan Sanat Sokağı, geri dönüşüm ile el sanatlarını bir araya getiren özel projelere ev sahipliği yaptı. Festival alanında yapılan röportajda, boynuzdan tespih üreten ustanın üretim sürecinin detayları ve geri dönüşümün sanatsal boyutları anlatıldı. Kullanılmayan malzemelerin yeniden değerlendirilmesiyle elde edilen tespihler, ziyaretçilerin dikkatini çekti.
Usta, festivalde sergilenen ürünlerin yalnızca birer aksesuar olmadığını, aynı zamanda emek, sabır ve ustalıkla ortaya çıkan el işi eserler olduğunu ifade etti. Üretim sürecinin birçok aşamadan geçtiğini belirten ustaya göre, boynuzlar öncelikle ısıtılıyor veya kalınlığına göre kesiliyor. Ardından bu parçalar düzeltilerek küp haline getiriliyor ve tek tek işlenerek tespih formuna dönüştürülüyor.
Sanat Sokağı’nda tespih yapım sürecini anlatan usta, kullanılan malzemelerin geri dönüşüm anlayışıyla değerlendirildiğini vurguladı. Boynuz gibi doğal malzemelerin işlenerek yeniden kullanıma kazandırılması, sadece geri dönüşüm değil, aynı zamanda ileri dönüşüm örneği olarak değerlendiriliyor. Bu sayede atıl durumda olan malzemeler, el emeğiyle estetik ve işlevsel ürünlere dönüşüyor.
Usta, “Tespih yapıyorum. Yani geri dönüşüm, ileri geri dönüşüm boyutuna evriliyor” sözleriyle yaptığı işin temel felsefesini açıkladı. Sıfır Atık Festivali’nin ruhuna uygun olarak, malzemelerin yeniden değerlendirilmesiyle ortaya çıkan tespihler, hem çevre bilincini hem de geleneksel el sanatlarının yaşatılmasını simgeliyor. Ziyaretçiler, bu üretim sürecini yakından gözlemleyerek malzemenin nasıl değer kazandığını gördü.
Boynuzdan tespih üretiminin özel bir dikkat ve teknik bilgi gerektirdiğini belirten usta, her parçanın farklı yapıda olduğunu ve bu nedenle işleme sürecinin titizlikle yürütüldüğünü söyledi. Malzemenin formuna göre kesim, düzeltme ve şekillendirme aşamalarının değiştiğini aktardı. El emeğiyle yapılan bu iş, seri üretimden farklı olarak her ürüne kendine özgü bir karakter kazandırıyor.
Tespih yapım sürecinin birçok aşamadan oluştuğunu anlatan usta, boynuzların önce ısıtıldığını ya da kalınlıklarına göre kesildiğini belirtti. Kesilen parçalar düzeltildikten sonra küp haline getiriliyor ve ardından her biri tek tek deliniyor. Delme işleminin ardından parçalar zımparada silindir haline getirilerek tespih tanelerinin temel formu oluşturuluyor.
Üretim sürecinin sonraki aşamasında parçalar tornaya takılıyor. Usta, tornada özel bıçaklarla çalışarak tespih tanelerine istenen şekli verdiklerini ifade etti. Bu aşamada, el becerisi ve malzemenin iyi tanınması büyük önem taşıyor. Her tanenin uyumlu ve düzgün bir yapıya kavuşması için dikkatli çalışılması gerektiği vurgulandı.
Sıfır Atık Festivali’nde sergilenen boynuz tespihler, geri dönüşümün sanat ve zanaatla birleştiğinde nasıl değerli ürünlere dönüşebileceğini gösterdi. Ustanın anlattığı üretim süreci, hem geleneksel tespih yapımının inceliklerini hem de doğal malzemelerin yeniden değerlendirilmesinin önemini ortaya koydu. Sanat Sokağı’nda yer alan bu çalışma, festivalin en dikkat çekici el emeği örnekleri arasında yer aldı.
