Küratörlüğünü İstanbul Modern Artistik Direktörü Çelenk Bafra ile küratör Deniz Pehlivaner’in üstlendiği serginin asistan küratörlüğünü Naz Uğurlu Benek, yapım yöneticiliğini ise Selen Erkal yürütüyor. Sergi, adını farklı zamanları, coğrafyaları ve deneyimleri birbirine bağlayan mavi renginden alıyor. Denizleri, ufukları, düşleri, özgürlüğü, mesafeleri ve yakınlaşmaları çağrıştıran mavi, serginin farklı dönem ve sanat pratikleri arasında kurduğu ilişkilerin ortak zemini olarak öne çıkıyor.
Koleksiyona yeni bir küratöryel bakış
“Aynı Mavinin Altında”, İstanbul Modern’in kuruluşundan bu yana oluşturduğu koleksiyon birikimini yeni bir küratöryel yaklaşımla yeniden yorumluyor. Sergi, kronolojik sanat tarihi anlatısını tamamen terk etmeden, tarihsel süreklilik ile tematik okumaları aynı kurgu içerisinde buluşturuyor.
İstanbul Modern Yönetim Kurulu Başkanı Oya Eczacıbaşı, müzenin koleksiyonunun yıllar içinde Türkiye ve dünyadan sanatçıların yapıtlarıyla geliştiğini belirterek, koleksiyon sergi salonunun serginin açılışıyla birlikte Dr. Nejat F. Eczacıbaşı’nın adını taşıyacağını ve Dr. Nejat F. Eczacıbaşı Vakfı tarafından destekleneceğini ifade etti.
Çelenk Bafra ise serginin koleksiyonları yalnızca geçmişi temsil eden yapılar olarak değil, kurumun geçmişi nasıl okuduğunu, bugünü nasıl yorumladığını ve geleceği nasıl düşündüğünü gösteren düşünsel yapılar olarak ele aldığını belirtti.
Deniz Pehlivaner de serginin 1940’lardan günümüze uzanan sanat üretimlerini bugün de güncelliğini koruyan meseleler üzerinden yeniden düşünmeye açtığını; sanat tarihsel ilişkiler, sanatçılar arasındaki bağlantılar ve kadın sanatçıların görünürlüğünün serginin öne çıkan başlıkları arasında yer aldığını söyledi.
1940’lardan günümüze uzanan sanat tarihi
Sergi iki ana bölümden oluşuyor. İlk bölüm, 1940’lardan 2000’li yıllara uzanan süreçte Türkiye’de modern ve çağdaş sanatın gelişimini tarihsel bir akış içerisinde ele alıyor. Soyut sanatın erken örneklerinden figüratif anlatımlara, değişen estetik yaklaşımlardan toplumsal ve kültürel dönüşümlere uzanan geniş bir panorama sunuluyor.
İkinci bölümde ise 2000 sonrası sanat üretimlerinden bir seçki tematik başlıklar altında bir araya getiriliyor. “Savaş, Yıkım, Yerinden Edilme”, “Doğa, Motif, Dönüşüm”, “Temsil, Anlatı, Gelenek” ve “Kent, Mekân, Katman” başlıkları altında savaş, göç, otorite, tarihsel travmalar, ekolojik kırılma, toplumsal cinsiyet, kimlik, zanaat, görünmeyen emek, kent ve kolektif bellek gibi meseleler farklı sanat pratikleri üzerinden ele alınıyor.
Sergi müzenin dört katına yayılıyor
“Aynı Mavinin Altında”, koleksiyon sergi salonunun yanı sıra İstanbul Modern’in farklı kamusal alanlarına da uzanıyor. Fuayeler, kütüphane ve müze binasının çeşitli bölümleri sergi deneyiminin bir parçası hâline geliyor.
Bettina Pousttchi’nin “Dikey Otoyollar V02”, Anthony Cragg’in “Koşucu” ve Liam Gillick’in “Uygulamalı Hydrodynamica” adlı yapıtları müzenin dış ve denize bakan cephesinde yer alırken; Tracey Emin’in “Ruhunu Tutmak”, Hans Op de Beeck’in “Uyuyan Kız”, Seyhun Topuz’un “Kırmızı V” ve Lee Bul’un “İsimsiz” adlı çalışmaları fuaye alanlarında izlenebiliyor.
Claudia Pagès Rabal’ın 18. İstanbul Bienali kapsamında Külah Fabrikası’nda sergilenen “Beş Savunma Kulesi” adlı yapıtı da İstanbul Modern Koleksiyonu’na dahil edilmesinin ardından ilk kez sergileniyor. Halil Altındere’nin “Tabularla Dans” serisinden yapıtları ile Serkan Özkaya’nın “Bugün Tarihi Öneme Sahip Bir Gün Olabilirdi (New York Times)” adlı çalışması ise kütüphanede ziyaretçilerle buluşuyor.
40’tan fazla yapıt ilk kez sergileniyor
Serginin dikkat çeken özelliklerinden biri de koleksiyona yeni dahil edilen ve daha önce İstanbul Modern’de sergilenmemiş yapıtların geniş bir seçkiyle izleyici karşısına çıkması.
Kadın Sanatçılar Fonu ile İstanbul Modern Sanat Müzesi Koleksiyonu’na dahil edilen yapıtlardan Fatoş İrwen’in “Rosa”sı, Yaşam Şaşmazer’in “Karanlığı Ehlileştirmek”i, Aslı Çavuşoğlu’nun “ANNEX”i, Candeğer Furtun’un “Alkış”ı ve Burçak Bingöl’ün “Hatayi”si bunlar arasında yer alıyor.
Antonis Donef, Julie Mehretu, Elif Uras, Attila Galatalı, Mirak Jamal ve Gülsün Karamustafa’nın aralarında bulunduğu sanatçıların yapıtları da sergide ilk kez izleyiciyle buluşuyor.
Fotoğrafın ustaları da sergide
“Aynı Mavinin Altında”, Türkiye fotoğraf tarihinin önemli isimlerinden yapıtları da bir araya getiriyor. Disiplinlerarası yaklaşımıyla Türkiye fotoğraf kültürüne katkıda bulunan Ersin Alok, 1962 yılında “Master of Leica” unvanını alan Ara Güler, Türkiye’de akademik eğitim alan ilk kadın fotoğrafçı Yıldız Moran ve Sedat Pakayın çalışmaları sergide yer alıyor.
Sergiye eşlik eden katalogda ise Çelenk Bafra’nın “Müzenin Genişleyen Ufku: Koleksiyon”, Deniz Pehlivaner’in “Aynı Mavinin Altında” başlıklı yazılarının yanı sıra İstanbul Modern Koleksiyon Danışma Kurulu üyesi Prof. Dr. Esra Aliçavuşoğlu’nun “Koleksiyonu Yeniden Düşünmek: Zaman, Bilgi ve Temsil Üzerine” başlıklı makalesi bulunuyor.
Sergi kapsamında farklı yaş gruplarına yönelik atölye ve eğitim programları da düzenleniyor. Ziyaretçiler ayrıca sergi alanındaki tematik metinlerin yanı sıra sesli tur ve videolu anlatımlardan yararlanabiliyor.
“Aynı Mavinin Altında”ya özel hazırlanan ürün seçkisi ve sergi kataloğu da İstanbul Modern Mağaza’da ziyaretçilerin beğenisine sunuluyor.
