İstanbul’un yoğun konser, sergi, tiyatro ve festival takvimine rağmen kent sakinlerinin önemli bir bölümü kültür-sanat etkinliklerinin dışında kalıyor.
İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) temmuz ayı İstanbul Barometresi kapsamında gerçekleştirdiği “İstanbul’da Kültür ve Eğlence Alışkanlıkları” araştırmasına göre katılımcıların yüzde 45,8’i son bir yılda herhangi bir kültür-sanat etkinliğine katılmadığını söyledi.
Araştırma 758 kişiyle gerçekleştirildi ve kent sakinlerinin kültürel yaşama katılımından harcama tercihlerine, etkinliklere erişimin önündeki engellerden dijital eğlence alışkanlıklarına kadar farklı başlıkları ele aldı.
En büyük engel bilet fiyatları
Kültür-sanat etkinliklerine katılımı zorlaştıran nedenlerin başında ekonomik faktörler geliyor.
Katılımcıların yüzde 45’i bilet ve giriş ücretlerinin yüksekliğini en önemli engellerden biri olarak gösterdi. İş veya okul nedeniyle zaman bulamadığını belirtenlerin oranı ise yüzde 38,1 oldu.
Veriler, İstanbul’daki kültür-sanat arzının geniş olmasına rağmen etkinliklere ekonomik erişimin önemli bir sorun haline geldiğini gösteriyor.
İstanbullular en çok konsere gidiyor
Son bir yılda kültür-sanat etkinliklerine katılanların tercihleri arasında ilk sırada konserler bulunuyor.
Araştırmaya göre etkinliklere katılım oranları şöyle gerçekleşti:
- Konser: yüzde 33,9
- Tiyatro ve stand-up: yüzde 21,8
- Sanat galerisi ve müze: yüzde 21,2
- Kitap fuarı ve yazar buluşmaları: yüzde 16,2
- Sokak festivali ve açık hava etkinlikleri: yüzde 16,1
- Film festivalleri: yüzde 11,9
- Tasarım, fotoğraf ve moda etkinlikleri: yüzde 6,2
- Dans gösterileri: yüzde 5,9
- Opera, bale ve klasik müzik: yüzde 5,7
Böylece konserlerin İstanbul’da açık ara en yaygın kültür-sanat tercihi olduğu görülürken, opera, bale ve klasik müzik etkinliklerine katılım oldukça düşük seviyede kaldı.
Ekonomik koşullar sosyal hayatı da etkiliyor
Araştırma yalnızca kültür-sanat etkinliklerine katılımı değil, ekonomik koşulların eğlence harcamalarına etkisini de ortaya koyuyor.
Son bir yılda ekonomik nedenlerle harcamalarını azaltan İstanbulluların en fazla kısıntıya gittiği alan restoran ve kafeler gibi sosyal mekânlar oldu. Bu kalemde kısıntıya gittiğini belirtenlerin oranı yüzde 41,4 olarak ölçüldü.
Kültür ve eğlence harcamalarındaki tasarruf eğilimi müze ziyaretlerinden kitap ve dijital içerik alımlarına kadar farklı alanlarda da kendisini gösteriyor.
Eğlence ekrana taşınıyor
Fiziksel etkinliklere katılım sınırlanırken dijital eğlence İstanbul’daki boş zaman kullanımında daha fazla yer kaplıyor.
Araştırmaya göre İstanbulluların günlük dijital eğlence tüketimi ortalama 3 saat 8 dakikaya ulaşıyor.
Dijital içeriği tercih edenlerin yüzde 34,3’ü bunun zaman kısıtlı olduğunda daha pratik olduğunu belirtiyor.
Ortaya çıkan tablo, İstanbul’da kültür tüketiminin iki farklı yönde ilerlediğine işaret ediyor: Bilet fiyatları ve zaman sorunu fiziksel kültür-sanat etkinliklerine erişimi sınırlandırırken, daha kolay ulaşılabilen dijital içeriklerin günlük yaşamdaki ağırlığı artıyor.
Kaynak: İstanbul Planlama Ajansı (İPA) – İstanbul Barometresi
